??? ??? ??? ??? ??? ??? ??? ??? ????? ????(AI)? ??? ?? ??? ???. ?? ? ?? ??? ??? ??? ???? ?? AI? ??? ??? ??? ?? ?? ?? ???? ??? ???? ???, ?? ?? ??? ???.

?? ???
Obhan & Associates
AI? ??? 2035??? ?? ??? 1? ??? ??? ??? ??? ????. ?? ???, ?? ??? AI ??? ??? ?? ?? ???? ???? ???? ????? ??? ???. ??? AI ?? ??, ??, ?? ? ??? ?? ?? ???? ??. ?? ??, IndiaAI ???? ?? ?? ??? ?? AI ??? ??? ??? ??? 10? 3,700? ??(?? 124? 1,000? ??)? ?????. ?? ?? ??? ??, ?? ??, ??, ?? ? ???? ??? ?? ?? ??? ???? ?? ?? AI ?? ??? ?? ??? ?? ??.
??? ???? ??? ??? ?? ???. ?? ??? ???? Niti Aayog? 2018-2019? ???? ?? AI ????? ???? ??? ???. ?? ???? ??? ?? ??? ?? AI? ?? ??? ??? ??? ????? ? ? ??.
2018? ‘????? ??? ?? ??’? ?? ???? AI ??? ??? ??? ??? ??? ?? ‘???’ ?? ??? ????? ??? ?? AI ??? ???? ????? ?? ????. 2021? 2??? ??? ?? AI? ??? ? ?? ????. ? ???? AI ?? ?? ??? ???? ????, ??? ???, ???? ????, ???? ?? ? ??? ?? ?? ??? ????. 2021? 8? ?? ????? ??? ??? ?? ?? ????? ?????, ???? ????? ? ??? ??? ???? ??. ?? ??, ??? ??? ???? ???? ????, ?? ??? ?? ??? ??? ??? ?? ????? ????.

???
Obhan & Associates
?? ?? ???? AI ??? ?? ???? ????? ???? ??. ???????(MeitY)? ?? ??? ??? AI ???? ???? ?? ???? ????. ???? ?????? ??? ?? ??? ?? AI ??? ???? ??.
????? AI? ??? ?? ????, ?? ??? 2023? ??? ???? ???? ?? ??? ??? ?? ?? ? ??? ?? ??? ??. 2024? 3?, ??? ???? ??? ???????? AI ??? ???? ???, ?? ????? ???? ??? ? ???? ???? ?? ?? ??? ??? ?? ??? ????. ???? ??? ???? ??? ???? ??? ??? ??? ??? ?? ? ????? ??? ? ??? ???? ??. ?? ???? ??? ??? ?? ? ??. ??? ??? ???? ?? ?????? ? ??? ????. AI? ???, ??? ? ???? ??? ? ?? ????.
AI? ?? ?? ?? ??? ???? ??? ?? ???? ?? ???, ?? ??? ?? ?? ??
? ??? ???? ??? ??? ?? ????? ???? ?? ???. ???, ??? ?? ??? ?? ??? ?? AI ??, ?? ? ?? ??, ?? ?(pool) ??? ??? ?? ??? ????.
??? ??? ?? AI? ‘??? ? ?? ??’? ‘???? ?? ??’? ?? ??? ??. ??? ???? ?? ?? G20? AI? ?? ??? ????(global governance) ?, ????? ?? ??? ???? ??. ??? ????? ???? ?? ‘????? ?? ??? ????(Global Partnership on Artificial Intelligence)’? ??? ?? ??? AI ??? ???? ??. ??? AI ??? ????, ??? ??? ???, ??? ? ?? ?? ??? ???? ??? ? ??? ?? ???? ?? ??? ??? ????.
??? ??? ?? ??? AI ??? ??? ?? ??? ???. ???? ?? ???? ?? ??? ?? ??? ???? ?? ??? ?? ??? ??? ???? AI? ??? ???? ??? ? ??. ???? ???? ??? ??? ?? ? ??? ??? ??. ????, ? ?? ?? ??? ???? ?? ??? ???. ??? ?? ? ???, AI? ?? ??? ??? ?????? ???? ??? ???? ?? ?? ???? ??? ???. ??? ??? ?? ?? ? ???? ???? ?????? ???? ??? ??? ???? ??. ??? ?? ??? ?? ??? ??? ?? ????? ??? ???? ? ???.
Essenese Obhan? Obhan & Associates? ?? ?????, Charul Yadav? ?????.

Advocates and Patent Agents
N – 94, Second Floor
Panchsheel Park
New Delhi 110017, India
???:
??? ??
??: +91 98 1104 3532
???: email@obhans.com | ashima@obhans.com





















